Umbría

f. Poók ó lugál na halos lagì nang may lilim.

Un

adj. Isá; sang; ka. Ejemplos: Un libro, isáng aklát; un año, sangtaón; un pedazo, kaputol ó kapiraso.

Uña

f. Kukó.

Ang pinakakukó ng alakrán na nasa dulo ng buntót.

Sakuwá ng kahoy, na kinákakabitán ng ugát.

fig. y fam. Liksí; ó talas sa pang-uumít.

Uñada

f. Pagkamot; paggulamos.

Galos na gawâ ng kukó.

Unánime

adj. Kaisá; ó kaayon ng ibá sa anománg pasiyá.

Nagkákaisá.

Unanimidad

f. Pagkákaisa; pagkakaáyon ng dalawá ó marami sa anomán.

Uñarada

f. Kamot; ó galos na gawâ ng kukó.

Unción

f. Pagpapahid ng langís sa anomán.

Pagpapahid ng Santo Óleo sa may sakít.

Rel. Ang biyayà ng Espíritu Santo, na humíhikayat sa káluluwá sa kabánalan.

Uncir

a. Isingkáw ang mga hayop na panghila.

Undular

n. Pumagápagaypáy; yumagaywáy ang watawat atbp.

Umináinalon ang tubig.

Uñero

m. Tungâ; ó salinsíng ng kukó.

Ungir

a. Pahiran ng langis ó ibáng gangganitó ang anománg bagay.

Pahiran ng Santo Óleo ang sínomán.

Unible

adj. Mapagsasama; mapaglalakip.

Único, ca

adj. Iisá; nagiisá; bugtóng; tangi; lamang.

Unicolor

adj. Iisáng kulay; ó isáng kulay lamang.

Unidad

f. Kaisahán.

Pagkaisá.

Pagkakáisá; ó pagkakaáyon.

Unidamente

adv. m. Nagkákasama; nagkákalakip; nagkákaisá.

Unificar

a. Isahín; ó pagisahín ang maraming bagay.

Uniformar

a. Iayos; ibagay; imukhâ; iparis sa ibá.

Suután ng magkamukhâng damít.

r. Magkaayos; magkamukhâ.

Magsuót ng magkamukhâng damít.

Uniforme

adj. Kamukhâ; ó magkamukhâ.

Kaayon; kaisá; kaparis.

m. Ang pananamít ó kasuutang parisparis na tanging ginágamit ng mga sundalo ó ibáng kapisanan.

Uniformidad

f. Pagkakámukhâ; pagkakaáyon; pagkakáisá.

Unión

f. Pagsasama; paglalakip.

Pagkakápisan.

Pagkaáayos.

Pagkakáisá; pagkakaáyon.

Pagiisáng dibdib.

Pagkakáhalò.

Pagkakásundô.

Unir

a. Isama; ipisan; ilakip; ilangkáp.

Ihalò; ilahók.

Ikatníg; itagnî; iugnáy; ikamá.

Ikasál.

fig. Pagkásundùin; pagisahín ang mga kalooban.

r. Magsamasama; magpisanpisan; magtulungán.

Umanib; sumapi; pumisan.

Unísono, na

adj. Nagkákatinig; nagkákatono; ó katinig ng ibá.

Universal

adj. Panglahat; ó nakasásakláw sa lahát; laganap.

Pangsinukob; pangsangdaigdigan.

Universo, sa

adj. Panglahát; laganap.

m. Sangdaigdíg; sangsinukob.

Uno, na

adj. Isá; ó nagiisá.

Katulad; kaisá; kamukhâ.

Iisá; ó magkáisá.

m. Ang número 1.

Ang tao ó hayop na alinmán.

Untadura

f. Pagpapahid ng langís, mantikà, atbp.

Ang pamahid.

Untar

a. Pahiran ng langís, mantikà, atbp., ang alinmáng bagay.

fig. y fam. Suhulan.

r. Marumhán; mádungisan ng anománg langíslangís na bagay.

Magpahid ng gamót.

fig. Málahiran; mátirahan ng hinawakang bagay, lalò na kung salapî.

Unto

m. Pamahid na unguento, ó alinmáng bagay na matabâ.

Tabâ ng hayop.

Untura

f. Pagpapahid ng langís, atbp.

Ang bagay na ipinápahid.

Urbanidad

f. Kagalangán; karunungang makipagkapuwà tao.

Urbano, na

adj. Ang náuukol sa lungsód ó siudad.

Magalang; marunong makipagkapuwà tao.

Urdidera

f. Ulakán; ó huhusayán ng anománg ilálagáy sa habihán.

Urdir

a. Ulakín; husayin ang háhabihin sa ulakán upáng maihanáy sa habihán.

fig. Magpakanâ; ó maghandâ ng anománg lihim na laban sa ibá.

Urgencia

f. Kadalian; pagmamadalî.

Pagkakailangang madalî ng anomán.